کالای برق صادقی نیادانلود,مقالات برق صنعتی,نرم افزار,کلیپ,فیلم آموزشی

هر سيستم برق رساني ، معمولا از بخشهاي سه گانة توليد ، انتقال و توزيع تشكيل يافته است . بخش ديگري كه گهگاه به اين سه بخش افزوده ميشود ، فوق توزيع است كه ميتواند به عنوان زير مجموعه اي از بخش انتقال در نظر گرفته شود زيرا ميان سطوح ولتاژي اين دو بخش هم پوشاني وجود دارد و روشهاي كاركرد و حفاظت در هر دو بخش به هم بسيار شبيه است . سيستم توزيع خود از سه بخش اصلي تشكيل شده است :

1) پست توزيع

2) اولية توزيع

3) ثانوية توزيع

همچنين در طراحي سيستمهاي توزيع سه دسته گزينه بايد مورد ملاحظه قرار گيرد :

1) نوع سيستم الكتريكي

2) نوع سيستم توزيع

3) نوع ساختمان

در ارتباط با سيستمهاي الكتريك كه به دو بخش AC و DC تقسيم ميشوند بايد گفت كه سيستمهاي الكتريكي DC در كشور ما وجود ندارد و عملاً فقط سيستمهاي جريان متناوب به صورت تكفاز يا سه فاز ديده ميشوند. نوع ساختمان نيز در دو نوع هوائي و زميني مورد بهره برداري قرار ميگيرد . اما گزينة مهم در طراحي نوع سيستم توزيع است كه به تفضيل شرح داده ميشود

انواع سيستمهاي توزيع :

1- شبكة باز ( شعاعي ) : اين شبكه از يك سمت تغذيه ميشود ، در چنين شبكه اي يك يا چند هادي از منبع جريان به تابلوي اصلي تقسيم كشيده ميشوند . در شبكة شعاعي ممكن است هر مصرف كننده اي مستقيماً از تابلوي اصلي تغذيه نمايد . در چنين حالتي ضريب اطمينان كار شبكه خوب است . زيرا در صورت وقوع اتصالي در يكي از انشعابات فقط يك مصرف كننده بدون جريان ميماند . اين شبكه كه جهت تغذية مصرف كننده هاي بزرگ نصب ميشود، در كارخانجات و تاسيسات صنعتي مورد استفاده قرار ميگيرد . در وضعيت ديگري از اين شبكه چندين مصرف كننده بوسيلة يك خط انشعاب از تابلوي اصلي تقسيم تغذيه ميشوند . بديهي است در اين حالت بمحض پديد آمدن اتصالي و يا نقصي در خط انشعاب ، كلية مصرف كننده هائي كه از اين خط تغذيه ميشوند بدون جريان خواهند شد . اين چنين شبكه اي در مصارف خانگي ( مخصوصاً روشنائي ) مورد استفاده قرار ميگيرد . يكي ديگر از موارد كاربرد شبكه هاي باز ، توزيع انرژي الكتريكي نواحي مختلف شهرها و روستاها ميباشد . در چنين حالتي اگر خط توزيع فشار ضعيف هوائي باشد ، بايستي در سر هر تيري كه انشعاب از آن گرفته ميشود ، فيوزها را نصب نمود .

شبكة حلقوي (رينگ) : در محلهايي كه قطع اتفاقي جريان برق مجاز نميباشد ، جهت بالا بردن ضريب اطمينان كار شبكه هاي الكتريكي بهتر است كه شبكه ها از دو پست مختلف تغذيه شوند . در اين صورت با از كار افتادن يكي از دو خط تغذيه كننده ، قدرت مورد نياز خط تقسيم انرژي مصرف كننده ها ميتواند از سمت ديگر تاميين گردد . عملكرد شبكه هاي حلقه اي ، مانند عملكرد شبكه هاي از دو سو تغذيه شونده ميماند با اين تفاوت كه در يك شبكه ، حلقة ابتدا و انتهاي خط هادي به يك نقطه ( منبع ) تغذيه كننده متصل ميباشد . چنين شبكه اي بيشتر براي تغذيه نقاط با تراكم مصرف زياد بكار ميرود . حفاظت شبكه هاي از دو سو تغذيه شونده و شبكه هاي حلقه اي احتياج بوسائل حفاظتي حساس و دقيقي مانند رله هاي جريان زياد جهت دار دارد . با اجراي صحيح سيستم حفاظت شبكه هاي از دو سو تغذيه شونده و شبكه هاي حلقه اي هنگام پديد آمدن اتصال كوتاه در يكي از خطوط ، كلية پستهاي ترانسفورماتور بدون هيچگونه اشكالي بكار خود ادامه بدهند

پستهاي توزيع :¬¬

سيستم توزيع از طريق پستهاي توزيع تغذيه ميشود . اگر چه روش هاي طراحي براي اين پستها تقريباً نا محدود است اما تمامي اين طراحي ها با توجه به عواملي مانند:

1)چگالي بار 5 ) اطمينان پذيري

2)ولتاژ فشارقوي 6) رشد مصرف

3)ولتاژ فشار ضعيف 7) افت ولتاژ

4)دسترسي به زمين 8) هزينه و تلفات

انجام ميپذيرد . حفاظت ترانسفورماتور پست معمولاً از طريق كليدها يا قطع كننده هاي مدار در طرف فشار قوي و كليدهاي فشار ضعيفي كه به همراه رله هاي ديفرانسيلي مورد استفاده قرار ميگيرند انجام ميپذيرد ( رله هاي جريان زياد نيز به عنوان پشتيبان به كار ميروند .) كليدهاي طرف فشار ضعيف ترانسفورماتور ، كه گاهي كليد ثانوية پست ناميده ميشوند ، نيز براي حفاظت در برابر خطاهاي شين فشار ضعيف و به عنوان حفاظت پشتيبان كليدهاي فيدر ممورد استفاده قرار ميگيرند . شينة ولتاژ پائين در يك پست ترانسفورماتوري چند گانهمعمولاً دو تكه است ( يك كليد معمولاً باز در آن نصب ميشود ) تا جريانهاي گردشي در آن پديد نيايد و سطح جريان اتصال كوتاه ديده شده توسط سيستم نيز كاهش يابد . معمولاً دو يا چند فيدر از طريق كليدهاي مخصوص به هر شينه متصل ميشود . در پستهاي كوچكتر با سطوح اتصال كوتاه پپائين تر ، گاهي از يك بازبست به جاي كليد استفاده ميشود . سطوح اتصال كوتاه در پايانه هاي شينة فشار ضغيف معمولاً در حد 12000 آمپر يا كمتر نگه داشته ميشود ، اگر چه در بسياري از سيستمها ميتوان سطوح بالاتر را نيز يافت .

مقايسه سيستمهاي هوائي و زير زميني :

سيستمهاي هوايي وزميني را طي دو مقوله تجهيزات و اطمينان پذيري مورد مقاسيه قرار ميدهيم.

1)اطمينان پذيري : توزيع زير زميني روشي كاملاً جا افتاده است. علت اصلي تبديل سيستمهاي هوايي به سيستمهاي زير زميني، پاسخ به نگرانيهاي زيست محيطي است. امروزه، بسياري از شركت ها، بيشر برق رساني تكفاز خود به خانه هاي مسكوني را بصورت زير زميني انجام ميدهند. بسياري از شركت هاي توزيع نيز بتدريج در حال تبديل سيستمهاي هوايي سه فاز خود به سيستمهاي زير زميني هستند .بيشتر مهندسان عقيده دارند كه اطمينان پذيري سيستمهاي زير زميني از سيستم هاي هوايي بيشر است. عبارتي كه در اين زمينه بار ها به گوش شما خورده است آنست كه احتمال رخداد خطا در سيستمهاي زير زميني كمتر، اما زمان لازم براي برطرف سازي آن بيشر است. علاوه بر اين، ‌خطا هاي رخ داده در كابل هاي URD قديمي تر از آنچه انتظار ميرفت، بمقدار قابل ملاحظه اي بيشتر بوده است. آنچه نهايتاً ميتوان بيان كرد، تقريباً تمامي خطا هاي زودگذر كه گاهي 80 درصد كل خطا ها در يك سيستم را تشكيل ميدهند، در سيستم هاي زير زميني از بين ميروند.

2)تجهيزات : محيط عايقي اوليه در بيشتر تجهيزات مورد استفاده در سيستمهاي هوايي، هواست. به عنوان مثال، بيشتر خطوط هوايي يا عايق نشده اند و يا در حالت سه سيمه از كمترين عايق برخوردارند. بيشتر تير هاي هوايي مانند جدا كننده هاي استاندارد، براي جدا كردن اتصالات باز يا حتي شكستن سطوح جرياني بسيار كم مانند جريان هاي شارژ كم نيز در هوا وارد عمل ميشود. كليد هاي قابل قطع در زير بار هوايي نيز براي قطع جريان بار از هوا استفاده ميكنند. اما معمولاً با وسايل بوقي شكل خاموش كردن قوس نيز مجهز شده اند. تجهيزات سيستم هاي زير زميني بايد متفاوت باشند چراكه زمين چنان فشرده است كه عايق هوا نميتواند معمولاً كافي تلقي شود. هادي هاي فاز بايد بطور كامل عايق بندي شوند (كابل) و در نتيحه در تحهيزات ديگر مانند كليد ها نيز بايد از محيط هاي جدا ساز مؤثري مانند خلاء، روغن و در سالهاي اخير از گاز SF6 استفاده شود. اصطلاح جديدي كه در ارتباط با سيستم هاي توزيع زير زميني مطرح شده است، اصطلاح Dead Front است. اين اصطلاح به معني آن است كه هيچ نوع اتصال آشكاري ( مثلاً‌ در يك كليد Dead Front) وجود ندارد. بعنوان مثال، اگر در جعبة يك كليد Dead Front باز شود، هيچ بخش برق داري آشكار نميشود. اگر يك بازوي قطع كننده بار به يك بوش متصل شود، آنگاه ميتوان سيستم حاصل را در گروه سيستم هاي Dead Front قرار داد. با توجه به اين دو موردي كه در بالا ذكر شد، عملاً برتري سيستم هاي زير زميني محسوسند. سيستم هاي زير زميني بعلت هزينه هاي هنگفت نصب و بهره برداري همچنان در بسياري از مناطق كشور بخصوص شهر هاي كوچك استفاده نميشوند.

زمين كردن (Grounding) :

سيستمهاي توزيع اوليه معمولاً يا بصورت مثلث بكار ميروند و يا بصورت چند زيمن شدة چهار سيمه. يك سيستم چهار سيمة چند زمين شده كه تاكنون معمولترين نوع سيستم هاي توزيع بشمار ميرود، سيستمي است كه پست آن زمين شده است. و يك سيم جهارم ، سيم نول، همراه با سيمهاي سه گانة فاز در آن مورد بهره برداري قرار ميگيرد كه به صورت متناوب زمين ميشود. برخي از شركت هاي برق رساني در هر مايل از خط، چهار بار سيم نول را زمين ميكنند و برخي ديگر فقط در پاية تير ها ، عمل زمين كردن را انجام ميدهند. گهگاه با زمين كردن ترانسفورماتور پست از طريق يك امپدانس ( تقريباً يك اهم)‌ ميتوان از سطح جريانهاي اتصال كوتاه كاست. برخي از امتيازات مهمتر يك سيستم چهار سيمة چند زمين شده نسبت به يك سيستم مثلاً سه سيمه عبارتند از‌:

1 – بالا بودن سطح جريان اتصال كوتاه كه حفاظت كارآمد جريان زياد را ممكن ميسازد.

2 – ارزانتر شدن سيستم برق رساني تكفاز بخصوص در سيستم هاي زير زميني، چرا كه در اين سيستم ها براي اين برق رساني تنها يك كابل، يك بوشن، يك كليد، يك فيوز و ... نياز است، حال آنكه در سيستم هاي زمين نشدة مثلث تعداد تجهيزات دوبرابر ميشود.

3 – پايين آمدن ولتاژ نامي برق گير ها و BIL تجهيزات.

دومين نوع پر كاربرد زمين سازي در سيستمهاي توزيع، سيستم سه سيم مثلث شكل است اين سيستم ها معمولاً در سيستم هاي قدرت صنعتي نيز بسيار معمول هستند، اگر چه اين سيستم ها هنوز هم مورد استفاده قرار ميگيرند، اما در توسعه سيستم هاي برق رساني ديگر چندان مورد توجه نيستند، چراكه از برخي امتيازات سيستم هاي چهار سيمة چند زمين شده محرومند. برخي از امتياز هاي سيستم هاي مثلث سه سيم عبارتند از :

1 – ايجاد تعادل بهتر در فاز ها

2 – تزريق انرژي كمتر به خطاها

3 – EMF كمتر

ترانسفورماتور (Transformer) :

يكي از ويژگيهاي منحصر بفرد سيستم توزيع آنست كه علاوه بر بهره گيري از ترانسفورماتور هاي گوناكون، اتصالات گوناگون ترانسفورماتور ها نيز در آن بسيار پر كاربرد است. اين امر بخودي خود ميتواند، از آنچه بنظر ميرسد، دشوار تر و گسترده تر باشد. ترانسفورماتور از قسمتهاي اصلي سيستم توزيع است.

مدل ترانسفوماتور :

ترانسفورماتور اصولاً از دو سيم پيچ تشكيل شده است كه از نظر الكتريكي كاملاً‌ از يكديگر جدا بوده و بر روي هسته اي لايه لايه و از جنس ورق فولاد مغناطيس پيچيده شده اند. ترانسفورماتور ها انواع گوناگوني دارند كه با توجه به نوع كاربري و شرايط استفاده آنها، مورد استفاده قرار ميگيرند.

هر ترانسفورماتور اصولاً داراي دو نوع امپدانس است :

1 – امپدانس نشتي : اين امپدانس تركيبي از RP + XP + RS + XS يا بعبارت ديگر مقاومت و راكتانس نشتي سيم پيچ هاي اوليه و ثانويه ترانسفورماتور است. اين امپدانس كه امپدانس انتقالي نيز ناميده ميشود، در محاسبات جريان اتصال كوتاه و تلفات بار مورد استفاده قرار ميگيرد. عددي كه بر پلاك ترانسفورماتور ها بعنوان امپدانس نوشته ميشود، نيز همين مقدار را نشان ميدهد. بعنوان مثال امپدانس يك ترانسفورماتور پست تقريباُ 10 درصد است. امپدانس نامي ثبت شده بر روي پلاكها فقط در ارتباط با امپدانس نشتي محاسبه ميشود. ( اين امپدانس را امپدانس سيم پيچ نيز ناميده ميشود)

2 – امپدانس مغناطيس كننده : يك ترانسفورماتور به هنگام باردار شدن براي مغناطيس كردن هستة آهني به مقدار اندكي انرژي نياز دارد. شاخه مغناطيس كننده مدار معادل، نشاندهنده اين بخش از ترانسفورماتور است كه هنگام بي باري نيز مصرف كننده انرژي است و تلفات ناشي از پسماند مغناطيس و جريانهاي گردابي و نيز راكتانس القايي لازم براي ايجاد شار متقابل را نشان ميدهد. اين امپدانس معمولاً بحد كافي بزرگ است و از آنجا كه جريان گذرنده از آن بسيار كم است در بيشتر حالات از آن صرفنظر ميشود. عموماً در پلاك يك ترنسفورماتور اشاره اي به اين امپدانس نميشود زيرا فقط در محاسبات تلفات مورد استفاده قرار ميگيرد.

اتوتراسفورماتور (Auto Transformer) :

تحت شرايط مشخصي كه نسبت تبديل مورد نياز كم بوده و بزرگتر از حدوداً 5 به 1 نباشد و عايق بندي الكتريكي بين مدارات اوليه و ثانويه اهميت نداشته باشد، استفاده از اتوترانسفوماتور مزايايي در بر دارد.اتوترانسفورماتور داراي يك سيم پيچ است که بخشي از آن ممكن است بعنوان اوليه يا ثانويه مورد استفاده قرار گيرد. در ترانسفورماتور هاي دو سيم پيجه تمام انرژي بصورت مغناطيسي تبديل يافته و بقيه بصورت هدايتاز طريق سيم پيچ ها جريان مي يابد. از انجاييكه تنها بخشي از انرژي انتقال مي يابد، اتوترانسفورماتور ميتواند كوچكتر از تراتسفورماتور دو سيم پيچه باشد در نتيجه هزينه هاي قابل مقايسه دستگاه و هزينه هاي نصب آن كمترند. همچنين تلفات ناشي از جريانهايي كه از آن ميگذرد كمتر بوده و داراي كارايي بيشتر و رگولاسيون ولتاژ بهتري است.

انواع اتصالات ترانسفورماتور ها‌:

1-ستاره مثلث :سيم نول در اين ترانسفورماتورها ميتواند زمين شود . اگر سيم نول ترانسفورماتور زمين شده باشد و يكي از فاز هاي طرف اوليه از دست برود ، آنگاه ترانسفورماتور ميتواند به عنوان يك ترانسفورماتور ستارة باز – مثلث ، با ظرفيت كاهش يافته همچنان در مدار بماند . از سوي ديگر اين سيستم به صورت يك ترانسفورماتور زمين نشده فعال است و در نتيجه اگر اتصال كوتاه فاز به زمين زخ دهد به عنوان منبع اصليتغذيه كنندة نقطة اتصالي حتي پس از عملكرد تجهيزات حفاظتي و باز كردن مدار ،عمل خواهد كرد . براي پيشگيري از اين مسئاله و سوختن احتمالي ترانسفورماتور ، توصيه ميشود كه يك ترانسفورماتور سه فاز ستاره – مثلث هيچ گاه زمين نشود .

2-مثلثث – ستاره : اين بانك ترانسفورماتوري از بسياري از جهات شبيه به بانك ستاره – مثلث است و داراي نولي است كه ميتواند زمين شود ، در صورت زمين شدن نول ، ترانسفورماتور انعطاف پذير تر ميشود و ميتواند بارهايي با توان هاي گوناگون از ¼ بار سه فاز تا بارهاي تكفاز گوناگون را تغذيه كند . در مقايسه با ولتاژ 240/120 ولت سه سيمه اي كه ميتواند به كمك يك بانك ستاره – مثلث به دست آيد ، در ترانسفورماتورهاي مثلث – ستاره فقط ولتاژ 208/120 ولت در دسترس خواهد بود . اگر نول زمين نشود و به عنوان سيم چهارم در دسترس نباشد ، آنگاه نميتواند بارهاي 120 ولت را تغذيه كند . اين نوع اتصال يعني مثلث – ستاره با نول زمين شده ، عمومي ترين نوع اتصالي است كه در بانكهاي ترانسفورماتوري پستهاي توزيع مورد بهره برداري قرار ميگيرد .

3-مثلث - مثلث : اين نوع اتصال تنها در صورتي ميتواند مورد استفاده قرار گيرد كه امپدانس و نسبت تبديل ولتاژ واحدها ناچيز باشد ، آنگاه ممكن است جريانهاي گردشي بسيار بزرگي در سيم پيچها جريان يابد . اين جريان گاهي به مرز مقادير خطرناك نيز نزديك ميشود و حتي ميتواند گاهي به مقادير خطرناك نيز نزديك ميشود و حتي ميتواند گاهي به مقادير خطرناك برسد و حتي در بارهاي سبك باعث افزايش دماي خطرناك در ترانسفورماتور ميگردد . تاثير تنظيم مقاومت Tap ها نيز مانند تاثير ناشي از تفاوت نسبت تبديل مساوي ولتلژ و تنظيم يكسان Tap ها باشند . اين نوع اتصال امكان تغذية يك بار سه فاز را از طريق تنها دو ترانسفورماتور كه به صورت مثلث باز بسته شده اند فراهم ميكند . البته بايد توجه داشت كه اين امر در شرايط اضطراري صورت پذيرد ، چرا كه خروجي كل بانك ترانسفورماتوري در اين حالت تنها در حدود %57.7 ظرفيت اوليه آن است.

ستاره – ستاره: معمول ترين نوع ترانسفورماتورهاي ستاره – ستاره بانكهايي هستند كه سيم نول آنها در هر دو سوي بانك زمين شود . در يك سيستم توزيع سه فاز با نولي كه چند بار زمين شده است ، به نظر ميرسد كه براي تغذيه بارهاي سه فاز و تكفاز 208/120 ولت زمين كردن هر دو سوي اوليه و ثانوية بانك ترانسفورماتوري توزيع ، راه حل مناسبي باشد . يكي از محدوديتهاي اين نوع اتصال ، نياز به بهره برداري از موتورهاي 208ولت به جال موتورهاي استاندارد 220ولت است . مگر آن كه سيستم 208/120 ولت بخشي از يك سيستم غربالي ثانويه با تنظيم ولتاژ بسيار دقيق باشد . اين نوع اتصال كه گاه در سيستمهاي 24.9/14.4 كيلوولت مورد استفاده قرار ميگيرد زيرا تجربه نشان داده است كه در اين سيستمها بهرهبرداري از بانكهاي ترانسفورماتوري ستاره - مثلث زمين نشده ، به هنگام خروج يكي از فازها از زير بار ، باعث ايجاد اضافه ولتاژهاي بحر اني ميشود . بناكهاي ترانسفورماتوري ستاره- ستاره با نولهاي زمين شده ميتوانند از هر نوع ترانسفورماتوري كه مورد نياز بار در هر فاز است ، فراهم آيند و محدوديتي در زمينة مشخصه ها و توان نامي آنها وجود ندارد، جريانهاي هارمونيك سوم بسادگي در مدار هاي اوليه و ثانوية بانك ترانسفوماتوري جريان مي يابد و در صورت نزديكي با خطوط تلفن يا در صورت موازي بودن خطوط تلفن با مدار قدرت، باعث اغتشاش در مكالمات تلفني ميشود

اطلاعات درج شده بر روي پلاك ترانسفورماتور :

1 – انواع استاندارد ها براي ترانسفورماتور : هر ترانسفورماتور با توجه به شركت سازنده و محل مصرف ان، داراي استاندارد هاي كشوري و بين المللي ميباشد. در كشور ما تمامي ترانسفورماتورها داراي استاندارد مؤسسة ملي استاندارد (ISIRI) و استاندارد هاي تخصصي وزارت نيرو ميباشند. همچنين تمامي ترانسفورماتور ها از استاندارد هاي بين المللي IEEE و IEC نيز تبيعت ميكنند.

2 – دستور العمل نصب و بهره برداري : براي راحتي كار تكنسين ها و براي حفظ شرايط استاندارد، دستور العمل نصب و بهره برداري هر ترانسفورماتور بر روي پلاك آن حك ميشود .

3 – توان ظاهري : توان ظاهري كه علامت اختصاري آن S و واحد ان VA ميباشد، واحد اندازه گيري قدرت ترانسفورماتور ميباشد، در حقيقت قدرت هر ترانسفورماتور با توجه به توان ظاهري آن سنجيده ميشود. هر قدر توان ظاهري ترانسفورماتور بيشتر باشد حجم آن نيز بيشتر خواهد شد. معمولاً ترانسفورماتور هاي زير KVA 500 بصورت هوايي و بالاي KVA 500 بصورت زميني نصب ميشود.

4 – نسبت تبديل ترانسفورماتورها : همانطور كه ميدانيم در يك ترانسفورماتور K = E2 / E1 = N2 / N1 = I1/I2. در اين رابطه K نسبت تبديل ترانسفورماتور است و آنرا بر روي پلاك ترانسفورماتورحك ميكنند. در بعضي از ترانسفورماتور ها، نسبت تبديل را با حرف a نيز نشان ميدهند.

ß K>1 ترانسفورماتور افزاينده

ß K<1 ترانسفورماتور كاهنده

=ß K1 ترانسفورماتور ايزوله

5 – گروه برداري ترانسفورماتور : هر ترانسفورماتور داري يك گروه برداري است كه با توجه به آن نحوه همبندي قسمت هاي اوليه و ثانويه آن مشخص ميشود. همچنين با توجه به گروه برداري ترانسفورماتور اختلاف فاز بين اوليه و ثانويه نيز مشخص ميشود ( نحوه همبندي ترانسفورماتور قبلاً به تفصيل شرح داده شده است).

6 - سيستم خنك كاري ترانسفورماتور :

دماي استاندارد براي كار ترانسفورماتور بين 90 – 70 درجة سانتيگراد ميباشد. حفظ چنين دمايي در نحوه كار ترانسفورماتور بسيار مهم است. به منظور تعديل دماي ترانسفورماتور از سيستم هاي خنك كاري استفاده ميشود. اصولاً يك ترانسفورماتور به دو روش خنك ميشود. يكي به روش روغن و ديگري به روش هوا. روغن ها در ترانسفورماتور به غير از نقش عايقي، نقش خنك كنندگي نيز بر عهده دارند. حال بايد به اين موضوع پرداخت كه روغن و هوابه چه صورت باعث خنك شدن ترانسفورماتور ميشوند.

1 )‌ روش طبيعي           2 ) روش پمپ و فن

در اين حالت چند گزينه بر روي پلاك حك ميشود :

= O Oil = روغن

= Natural = N طبيعي

= Air = A هوا

= Fan = F فن يا پمپ

مثلاً يك ترانسفورماتور ONAN داراي سيستم خنك كاري طبيعي براي هوا و روغن است.

7 – امپدانس در صد (Z%) : از گزينه هاي بسيار مهم بر روي ترانسفورماتور است كه تمامي محاسبات پخش بار را با توجه به آن انجام ميدهند. اين مؤلفه كه در شبيه سازي از آن زياد استفاده ميكنند و ميتواند طول خط و سرايط بارگذاري را مدل سازي نمايد. در حقيقت داشتن امپدانس درصد، نقش مهمي در بدست آوردن جريان نامي – جريان اتصال كوتاه و سطح اتصال كوتاه دارد. با توجه به اين سه كميت ميتوان رنج مناسبي از كليد فشار ضعيف براي ترانسفورماتور انتخاب كرد.

8 – تپ چنجر Tap Changer : وسيله ايست كه تنظيم ولتاژ ترانسفورماتور را به عهده دارد و در سمت اوليه قرار ميگيرد و ولتاژ طرف ثانويه را به ميزان %10± افزايش و كاهش ميدهد. بدين صورت كه با كم و زياد كردن تعداد حلقه هاي سمت اوليه ولتاژ در سمت ثانويه زياد و كم ميشود. تپ چنجر در صنعت به دو صورت Onload و Offload استفاده ميگردد كه در پستهاي فوق توزيع و انتقال بصورت Onload است به اين معني كه تغيير Tap بدون وقفه در سمت ثانويه ميباشد و از مكانيزم بسيار پيچيده اي برخوردار است. تپ چنجر Offload در توزيع كه داراي اهميت كمتري است و از نظر اقتصادي نيز مقرون به صرفه است استفاده ميشود . تغيير Tap در توزيع معمولاً در ابتداي راه اندازي بسته به اين كه در ابتدا يا انتهاي خط مورد استفاده قرار گيرد استفاده ميشود و يا در فصول سال اين تغيير Tap را انجام ميدهند . مقدار Tap هاي Offload 3 الي 5 تپ ميباشد كه تپ وسط تپ نرمال است . بر روي ترانسفورماتور تغييرات ولتاژ و جريان در سمت ثانويه به ازاي هر تپ مشخص گرديده است .

حال كه اطلاعات جامعي در مورد ترانسفورماتور ارائه كرديم به بحث مهم ديگري در ارتباط با پستهاي توزيع ميپردازيم و آن محل نصب پست ميباشد.

جزئیاتی که روی پلاک یک موتور میبینید به شرح زیر است :

Brand -1: در این بخش نشانه یا آرم کارخانه تولید کننده البته در بالای پلاک وبا اندازه ای بزرگتر از سایر گزینه ها درج می شود. اهمیت این گزینه زمانی مهم جلوه می کند که لازم است درباره اعتبار کارخانه تولید کننده بدانیم:icon_excl . برخی تولید کننده ها ی الکتروموتور از اعتبار فوق العاده ای در زمینه تولید موتور های مرغوب برخوردارند . معمولا در این بخش نام کارخانه هم درج می شود.

2- Type: در این بخش بطور معمول موتور را از جهت کارکرد در برق AC یا برق DC معرفی می کند.هر چند که در برخی موتور ها این گزینه شامل کدها و اعدادی می شود که نماینگرمشخصات فیزیکی موتورخواهد بود.

3- Frame: در این قسمت اعدای قید می شود که آنها توسط انجمهای ملی تولید کننده قابل شناسایی است که بیشتر شامل قالبهای اندازه 42 -46 و56 می باشد.

4- Hp : در مفابل آن عددی قید می شود که نماینگر مقدار توان خروجی موتور می باشد. این توان بر اساس اسب بخار است و هر اسب بخار هم حدود 736 وات می باشد.

5- Ph : چند فاز بودن موتور را عنوان می کند برای موتور های سه فاز عدد 3 و برای موتور های تک فاز عدد 1 قید می گردد. ( البته ناگفته نماند که می توان با راهکارهایی بسیار ساده از موتور سه فاز به جای موتور تک فاز هم استفاده نمود . )

6- RPM: مخفف ROUNT PER MINUTE ( یعنی دور در دقیقه) می باشد. این عدد مقدا رسرعت روتور را به ما می دهد. قطعا مقدار سرعت روتور از مقدار سرعت سنکرون در فضای استاتور کمتر است .البته این کاهش هم چندان زیاد نیست .

7- HZ یا SYCLES : در این بخش مقدار فرکانس برق شهری که موتور بر اساس آن طراحی شده است را نشان می دهد. برای موتورهای شبکه ایران این عدد 50 است.

8- Housting: در این بخش به ما گفته می شود که موتور باید در محیط بسته یا رو باز کار کند .

9-Voltage: از جمله مهمترین بخش در امر پلاک خوانی توجه به این گزینه می باشد . معمولا در موتور های سه فاز در بخش ولت دو عدد قید می شود که به وسیله خط کسری یا ممیز از هم جدا می شوند مثل 220/380 و یا 115/230 . این اعداد بیانگر این موضوع هستند که این موتور در چه شبکه با چه ولتازی کار می کند . برق شبکه معمولا در ولتاز های 115 - 230- 440 و 660 می باشد.

از دو عددی که بر روی پلاک ارائه شده عدد کمتر همان ولتازی است که باید از شبکه به سر هر فاز از سیم پیچی موتور داده شود. اگر ولتاز شبکه از مقدار راهنمایی شده بیشتر بود الزاما این موتور باید بصورت اتصال ستاره کار کند . و اگر موضوع بر عکس بود یعنی ولتاز شبکه از عدد اول ارائه شده کمتر بود می توان موتور را هم مثلث و هم ستاره به شبکه وصل نمود.

در شبکه برق ایران که ولتاز230/400 داریم موتوری که بر روی پلاکش اعداد 380/660 قید شده باشد این موتور برای این که بتواند توان واقعی خود را داشته باشد باید بااتصال مثلث به شبکه وصل شود و اگر بخواهیم از 1/3 قدرت آن استفاده نماییم باید از اتصال ستاره استفاده کنیم

10- Amps : مقدار جریانی که موتور زیر باردر ولتازوجریان اسمی خواهد کشید دراین بخش قید میگردد.

11- Deg C Rise : درجه حرارت بدنه موتور است که بطور معمول بعد کارکرد زیاد نباید از 50 درجه بیشتر شود .هرچند که امروزه با بهره گیری از عایق های خوب مثل الیافهای شیشه ای - طلق و چینی و کوارتز موتور ها را در دمای کار بالا طراحی می کنند تا موتوررا با حجم کوچکتری روانه بازار نمایند.

12- IP : نوع حفاظت استاندارد شده است که از نظر بین المللی شناخته شده می باشد.

اگر مقابل IP دو تا 0 باشد (OO ) نماینگر این است که موتور در مقابل اجسام خارجی بدون حفاظ می باشد

اگر مقابل IP دو عدد 11 باشد نشان می دهد که موتور مقابل اجسام بزرگ وابزار و دست حافظت شده است .

هر چه مدار اعداد قید شده سیر صعودی به خود بگیرد دقت محافظت موتور در مقابل اجسام خارجی - آب و نیز رطوبت بیشتر می شود.مثلا موتوری که مقابل IP آن عدد 55 باشد این موتور مقابل آب و گرد و غبار محافظت خواهد شد.